Đông Dược Việt >> Bệnh thường gặp >> Phác đồ điều trị sốt xuất huyết bằng thuốc cổ truyền

Phác đồ điều trị sốt xuất huyết bằng thuốc cổ truyền

Phác đồ điều trị sốt xuất huyết  bằng thuốc cổ truyền

Sốt xuất huyết (còn gọi sốt dengue, sốt xuất huyết dengue) hiện chưa có thuốc đặc trị và vacxin phòng bệnh. Phần lớn các trường hợp Sốt xuất huyết (SXH) đều được theo dõi, điều trị tại y tế cơ sở; chủ yếu là điều trị triệu chứng và phải theo dõi chặt chẽ, phát hiện sớm sốc xảy ra để xử trí kịp thời. Y học cổ truyền (YHCT) điều trị SXH có hiệu quả khi bệnh ở độ I, II. 
Trước tình hình SXH đang lan rộng, có nguy cơ bùng phát thành đại dịch hiện nay, Tạp chí CTQ xin trích giới thiệu phác đồ điều trị SXH bằng YHCT do Bộ Y Tế ban hành để bạn đọc tiện tham khảo, ứng dụng. 
CTQ

YHCT xếp bệnh sốt xuất huyết vào nhóm ôn bệnh và ôn dịch (ôn dịch vì có tính lây lan thành dịch). Nhiệt tà tác động vào doanh, vệ, khí, huyết.
Qua thực tiễn nhiều năm cho thấy thuốc cổ truyền có khả năng điều trị tốt bệnh sốt xuất huyết độ I, độ II. 
Phép điều trị là: thanh nhiệt, lương huyết, chỉ huyết, giải độc, nâng cao thể trạng.
Nguyên tắc điều trị chung là:
– Uống thuốc cổ truyền.
– Kết hợp nghỉ ngơi, ăn nhẹ dễ tiêu.

1.Giai đoạn bị bệnh

Bài thuốc 1: Lá cúc tần 12g, Cỏ nhọ nồi 16g, Mã đề 16g, Trắc bách diệp (sao đen) 16g, Sắn dây (củ) 20g, Rau má 16g, Lá tre 16g, Gừng tươi 3 lát.
Nếu không có Sắn dây củ thì thay bằng Lá dâu 16g. Nếu không có Trắc bách diệp thì thay bằng Lá sen sao đen 12g, hoặc Kinh giới sao đen 12g.Cách dùng: Cho 600ml nước sạch, đun sôi 30 phút, để ấm, uống ngày 3 lần.Bài thuốc 2: Cỏ nhọ nồi 20g, Cối xay (sao vàng) 8g, Rễ cỏ tranh 20g, Sài đất 20g, Kim ngân (hoa, lá, cuộng) 12g, Hạ khô thảo 12g, Hòe hoa (sao vàng) 10g, Gừng tươi 3 lát.Nếu không có Hạ khô thảo thì thay bằng Bồ công anh 12g.
Cách dùng: Cho 600ml nước sạch, đun sôi 30 phút, để ấm, uống ngày 3 lần.

Bài thuốc 3: Cỏ nhọ nồi 20g, Cam thảo 6g, Hoạt thạch 12g, Mã đề 16g, Gừng tươi 3 lát.
Nếu không có Hoạt thạch thì thay bằng Cối xay 12g. Nếu không có Mã đề thì thay bằng Lá tre 16g.
Cách dùng: Cho 600ml nước sạch, đun sôi 30 phút để nguội, uống ngày 3 lần. Nếu hết sốt, ngừng thuốc ngay.Bài thuốc 4: Hoạt thạch 6 phần, Cam thảo 1 phần. Tán bột, trộn đều, uống ngày 3 lần, mỗi lần 1 thìa cà phê. 
Nếu hết sốt, ngừng thuốc ngay.

Khi điều trị cho trẻ em, liều dùng các bài thuốc trên như sau

– Trẻ em từ 1-5 tuổi: liều bằng 1/3 liều người lớn.
– Trẻ em từ 6-13 tuổi: liều bằng 1/2 liều người lớn.
– Trẻ em từ 14 tuổi trở lên: liều bằng người lớn.
– Trẻ em còn bú mẹ thì cho mẹ uống thuốc, qua sữa mẹ điều trị cho con.

2. Giai đoạn hồi phục
Bệnh nhân hết sốt, các nốt xuất huyết lặn dần, người mệt mỏi, ăn kém.
Bài thuốc 5: “Bổ trung ích khí thang” bao gồm: Đảng sâm 16g, Bạch truật 12g, Trần bì 8g, Hoàng kỳ 12g, Thăng ma 8g, Cam thảo 6g, Đương quy 12g, Sài hồ 10g.
Sắc uống ngày một thang chia 3 lần, hoặc có thuốc hoàn thì uống theo chỉ dẫn ghi trong đơn (Chú ý: không dùng cho trẻ em).

3.Thuốc uống phòng dịch trong vùng đang có dịch lưu hành

Dùng Bài thuốc 2 sắc uống trong suốt vụ dịch, uống thay nước chè hằng ngày.

4.Chỉ định điều trị SXH bằng thuốc cổ truyền

– Sốt xuất huyết độ I, độ II.

5.Chống chỉ định
– Sốt xuất huyết độ III, độ IV; những trường hợp này nhất thiết phải điều trị bằng y học hiện đại. 
– Bệnh nhân SXH đang có sốt cao không được dùng Nhân sâm và các chế phẩm có Nhân sâm.
(Theo tài liệu Phòng chống SXH bằng thuốc cổ truyền của Vụ YHCT- Bộ Y tế)
– Choáng mất máu.- Thân nhiệt giảm đột ngột, huyết áp không đo được, mạch không bắt được. 
Phân loại độ sốt xuất huyết(Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới – OMS- 87158)
Độ 1
– Sốt cao đột ngột, kéo dài từ 2-7 ngày.
– Biểu hiện xuất huyết: Dấu hiệu dây thắt dương tính (+).
– Tăng thẩm thấu mao mạch nhẹ.
– Tiểu cầu giảm nhẹ.
Độ 2
Như độ 1, kèm theo:
-Xuất huyết dưới da và các biểu hiện xuất huyết tự phát khác.
-Thoát huyết tương nhẹ.
Độ 3
– Mạch nhanh và yếu, huyết áp kẹt hoặc tụt, da lạnh tái, vật vã, bứt rứt hoặc li bì.
-Chảy máu bất thường, ồ ạt.
– Thoát huyết tương nhiều, dấu hiệu tiền sốc (choáng).
– Hạ tiểu cầu nhiều.
– Tăng thể tích hồng cầu.
Độ 4
– Thân nhiệt giảm đột ngột, huyết áp không đo được, mạch không bắt được.
– Choáng mất máu.

CTQ số 88

Nguồn: http://caythuocquy.info.vn/Phác-đò-đièu-trị-sót-xuát-huyét-bàng-thuóc-cỏ-truyèn-1342.html