Hành

Hành – thức ăn, vị thuốc  
Hành tây

Hành không chỉ là gia vị mà còn là một vị thuốc rất thông dụng trong nhân dân. Hoặc dùng độc vị, hoặc kết hợp với các vị khác, hoặc làm thuốc uống trong, hoặc thuốc đắp ngoài, hay làm thành món ăn, Hành đều có tác dụng chữa được nhiều bệnh.

Hành ta:
Theo Y học cổ truyền, Hành (Hành hoa, Hành ta, Thông bạch) có vị cay, tính bình, không độc , vào 2 kinh Phế và vị, có tác dụng làm ra mồ hôi, lợi tiểu, giải nhiệt, sát trùng, chữa đau răng, chữa các chứng sốt, cảm, nhức đầu, an thai, sáng mắt, lợi ngũ tạng.  Đại danh y Tuệ Tĩnh (Nam dược thần hiệu) đã dùng Hành ta sắc uống chữa bí tiểu tiện và giã nát Hành trộn với Mật ong đắp làm vết thương mau lành.
Tuy nhiên các sách cổ còn nói thêm rằng, ăn Hành nhiều quá thì tóc bạc, hư khí xông lên, không ra mồ hôi được. (Những Cây thuốc và Vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi).
Theo các nghiên cứu khoa học hiện đại, Hành có tác dụng kích thích thần kinh. Trong Hành có các men tiêu hoá góp phần vào quá trình chuyển hoá các chất đạm, đường và mỡ, nên có tác dụng kích thích tiêu hoá, làm ăn ngon miệng, chống đầy bụng, khó tiêu. Chất Alicin trong tinh dầu Hành có tác dụng sát khuẩn mạnh. Các chất acid Sulfuric, cồn… trong Hành có tác dụng bảo vệ tiêu hoá, cầm tiêu chảy và khử trùng. Chất cay của dầu Hành có tác dụng diệt trùng và có công hiệu nhất định đối với các bệnh nổi hạch, kiết lỵ, bạch hầu, các vết thương ngoài da và có thể làm thuốc sát trùng âm đạo. Ngoài ra, Hành còn có các Vitamin : Trong 100g Hành có từ 10 – 20mg Vitamin C, 60mg Vítamin B1, 50mg Vitamin B2, 4mg Vitamin A, có thể dùng để chữa các bệnh mất ngủ, giác mạc bị khô, các chỗ lở loét chóng lành vết thương, giúp cho sự phát triển của răng và xương, tăng cường sức đề kháng, phòng trừ cảm cúm và chống ung thư. Trong Hành còn có rất nhiều loại Acid gốc Amoniac, trong đó có những Acid mà bản thân cơ thể con người rất cần nhưng không thể tự có được. Củ và lá Hành còn có rất nhiều nguyên tố vi lượng : Trong 100g Hành có chứa 4mg Calci, 47mg Sulfat, 16mg Sắt rất nhiều Mg. Do đó có tác dụng làm cho gân cốt khoẻ mạnh hơn, đề phòng được bệnh thiếu máu, cải thiện tốt các chức năng của tâm huyết quản.
Chính vì có nhiều những chất như trên nên Hành đã trở thành một vị thuốc có tác dụng kỳ diệu, lại đơn giản, chữa được rất nhiều bệnh cả nội và ngoaị, từ bệnh nhẹ đến bệnh trọng, cả người lớn và trẻ em, thậm chỉ cả với bệnh ung thư.

Hành tây
Ngoài cây Hành nói trên (Hành ta), còn có Hành tây (Hành hồ, Dương hông). Hành tây có nguồn gốc rất lâu đời, xuất xứ từ miền Tây Châu á, được du nhập vào Tân Cương, Trung Quốc từ rất sớm, hiện nay đã có mặt ở khắp thế giới. Trong Hành tây có : 0,015% tinh dầu, gồm Allyl-disulfua, Allyl propul disulfur phytin, Insulin, Đường, axít hữu cơ, muối khoáng Na, Fe, K, P… Các vitamin B, C, PP. Đặc biệt là chất Phytoncid có tác dụng kháng khuẩn rất mạnh, vì vậy, khi nhai Hành tây, răng miệng trở nên sạch sẽ, vô khuẩn.
Hành tây có tác dụng trừ đờm, lợi tiểu, sát khuẩn, kích thích tiêu hoá, chữa được ho, phù thũng, chứng xơ gan cổ trướng , tràng nhạc, đái đường dưới dạng cồn thuốc gồm nước ép củ Hành tươi và cồn 900 (lượng bằng nhau). Ngày uống từ 14 – 40g. Hoặc có thể dùng dưới dạng rượu vang : Nước ép củ Hành tươi 200g, Mật Ong 100g, Vang hay rượu nhẹ độ 120-140 vừa đủ 1 lít. Uống mỗi ngày 30 – 60g. Ngày 2 lần, sáng và tối
Hành tây còn được dùng để an thần, giảm đau, lọc máu. Hành tây giã đắp cũng làm tan mụn nhọt. Củ Hành tây rửa sạch, giã nát lấy nước, bôi lên da đầu nhiều lần, sau 2 giờ gội sạch, làm sạch gàu, hết ngứa.
Kết quả thực nghiệm về mặt dược lý hiện đại, cho thấy, hàng ngay uống nước hãm củ Hành tây vào sáng sớm và trước khi đi ngủ, chống được hiện tượng nhức mỏi. Đắp củ Hành tây giã nhỏ hoặc xoa nước ép củ Hành tây lên trán và thái dương làm giảm đau đầu.
Các nhà khoa học Hà Lan và Trung Quốc cho biết, hằng ngày ăn Hành tây đều đặn có thể ngăn ngừa được ung thư dạ dày đến 500, vì trong Hành tây có hơp chất sunfua hữu cơ chống ung thư và những chất chống độc khác có tác dụng chống các chất gây ung thư và sự phát triển của các tế bào ác tính.
Các nhà Dinh dưỡng học và Y tế học Thế giới đã coi Hành tây và một số thực phẩm khác là những “siêu thực phẩm” bổ ích cho cơ thể, làm giảm mức cholesterol, nguy cơ của bệnh cao huyết áp và chống nấm. Trong bữa ăn có Hành tây sẽ giảm được mỡ cao trong máu, nguyên nhân dẫn tới bênh xơ cứng động mạch.
Các nhà Y học cổ truyền Ba Lan lại dùng rượu Hành tây để chống nhiễm khuẩn, tăng khả năng miễn dịch. Cách pha chế rượu Hành như sau : Hành tây 100 – 150g thái nhỏ, Mật ong 100g, Rượu nguyên chất 1 lít. Trộn đều Hành tây và Mật ong rồi ngâm với rượu trong bình kín khoảng 2 tuần lễ rồi lọc bỏ bã. Mỗi ngày uống 3 – 4 thìa canh trước lúc đi ngủ.

Nguyễn Duy (CTQ số 92)

Nguồn: http://caythuocquy.info.vn/Hành-thức-an-vị-thuóc-1400.html